.::ارتباطات::.

فضای سایبر و شایعه

شنبه 4 شهریور 1385

نویسنده: مطهره آخوندی | طبقه بندی:فضای مجازی، 

مطهره آخوندی

a.motahare@gmail.com

 

فضای سایبر و شایعه

(با بررسی موردی مسخ دختر هلندی)

مقدمه:

وب، شبكه ای بودن، لینك دادن ، پیوند خوردن به نقاط متعدد ، این شبكه ی جهانی كه با یك كلیك از صفحه مجازی مانیتور پنجره ای می گشایید.این پنجره را تعیین می كنید كه كجا باشد. با دوستان خود روزانه با میل درتماسید ، بدون آنكه بعد مسافت و اختلاف زمان را متوجه شوید . در این شبكه برای خود هویتی تعیین می كنید ! یك آی دی می سازید ..سخت نیست.صفحه ی یاهو را باز می كنید و ثبت نام [1].دادن مشخصات ضروری و تمام! پیامی می آید و حضور شما در سرویس یاهو را تبریك می گوید.مكان یاهو كجاست؟ نمی دانید! این شركت چه بك گراندی دارد؟ باز هم نمی دانید! بودجه ی خود را چگونه تهیه می كند؟ نمی دانید.اما از یك هویت مجازی چون یاهو[2] یا ام اس ان [3]، ای او ال [4]، جی میل [5]برای خود در این فضای مجازی هویت می گیرید. و پسوند هویتی یك شركت را با خود حمل می كنید. بدون آنكه هیچ شناختی از آن شركت داشته باشید. با این هویت خودساخته در سایت های دیگر انجمن های گفتگو كلوب ها عضو می شوید.دیگران تو را دیگر با برچسب[6] هویت واقعی شناسنامه ای نمی شناسند. خود می توانید هویت واقعی خود را باز آفرینی كنید و یا مستقل از "من" ِ بیرونی "من" ِ مجازی برای خود بسازید .فارغ از دغدغه های بیرونی برای خود دغدغه های جدیدی را در فضای سایبر تعریف نمایید.

 

این هویت خودساخته اتان را هر روز چك می كنید. دوستانتان شما را با این آی دی می شناسند. نامه های الكترونیك در راستای تعاملات واقعی(خارجی)  هستند. هرزنامه هایی[7] هم مهمان بالك[8] و باكس[9] هم می شوند. كه بیشتر تبلیغاتی هستند. گاهی محتوای میل ها هم چك می شود و طبق علایق و خواسته هایت جانك میل [10]دریافت می كنی.

میل های دریافتی ات گاه حاوی اطلاعات، خبر، سرگرمی ، مطالب آموزنده و تبلیغات و خبرنامه و ... است. اگر از مطلبی خوشتان آمد آنرا با فوروارد [11]كردن برای دوستانت به اشتراك[12] میگذارید.

چقدر به اخبار حاصله از میل ها اعتماد دارید؟ چقدر آنها را با دیگران به اشتراك میگذارید؟ چقدر آنها را در زندگی واقعی خود دخیل می دهید؟

این سوالاتی است كه ذهن مرا به خود مشغول كرده است.

در این میان اعتماد کردن و یا نکردن یکی از مباحث مطرحی می شود .من در این مقاله سعی دارم که روند شکل گیری شایعه در فضای سایبر را با تکیه بر  مطالعه موردی بیان کنم.

این مقاله به طور اخص روند موازی شکل گیری شایعه در  فضای سایبر به موازات دنیای واقعی را نشان می دهد.

 

در جامعه ای كه ما زندگی می كنیم ،  نهاد های استواری كه هر كدام تعریف مشخص و مجموع الاتفاقی دارند ، حاكم هستند. جامعه مجموعه ای از افراد با فرهنگ مشابه !

قدم را كمی بلندتر بر میداریم! با یك كلیك وارد دنیای مجازی می شویم اگر هر سایت و وبلاگ و در كل هر صفحه را یك خانه بدانیم، در روز با خانه های بسیاری در تماسیم كه گاه وسعت بعضی از آنها در حد یك شهر هستند. در این دنیا هم قوانینی حاكم است. همانطور كه در جامعه هر كدام نامی داریم ، برای خود در قدم اول تعیین هویت می كنیم. شبكه ای از دوستان را میابیم و یا تولید می كنیم. در گفتمان ها دخالت می كنیم. با كارت اعتباری خود وارد شبكه های اقتصادی مجازی می شویم. اینجا یك جامعه است. نه یك جامعه ی یكپارچه بلكه خرده فرهنگ ها هم در آن میزیند. و لفظی چون" فرهنگ سایبر"[13] در آن تجلی میابد.

"مردم چیزهایی می‌بینند، چیزهایی می‌شنوند و به چیزهایی می‌اندیشند آنوقت به زبان  می‌آورند یا جایی آن را یادداشت می‌كنند. اكنون این یادداشتها را می‌توان به سرعت از طریق اینترنت و پست الكترونیك و وبلاگ‌ها منتشر ساخت. در هر لحظه، هفت هشت وبلاگ به فضای مجازی اینترنت اضافه می‌شود و ایمیل‌های رایگان در اختیار همه هست و هركسی حداقل سه یا چهار آدرس پست الكترونیكی دارد. قصه‌ها و روایت‌ها در این نامه‌های الكترونیكی جاری است، شعرها و مثل ها و اسطوره‌های جدیدی بوجود می‌ایند و  داستان می‌شوند در وبلاگ‌ها، مردم معمولی اینها را می‌گیرند و می‌بینند و می‌خوانند و به دیگران می‌رسانند: زبان به زبان، سینه به سینه، وبلاگ به وبلاگ، ایمیل به ایمیل. همه به تكاپو می‌افتند، شوری و هیجانی: اینجا اینترنت است! تازه چه خبر؟"(خواجه نصیری ،ت 1384)

از طریق پست الکترونیک نامه ای حاوی خبر دریافت می کنید . ممکن است این نامه ی دریافتی شامل متن عکس و لینک سایت باشد. چقدر خبر دریافتی موثر است ؟ آیا باور می کنید؟ آنرا چقدر با دیگران به اشتراک می گذارید؟ چه دلایلی باعث می شود که آنرا بپذیرید؟

اعتبار فرد فرستنده ، ارجاع خبر به یک سایت ، وجود عکس  و حتی دیدن فیلم کوتاهی از حادثه باور ما را تقویت می کند.

تعریف واژگان:

همانگونه که این فضا اجازه می دهد خبر از حالت سنتی خود خارج شود و یک روزنامه الکترونیک فقط تکست و تصویر نباشد و مولتی مدیا باشد ، به همان اندازه هم می توان در خبر دست برد و آنرا از اعتبار ساقط کرد اما هنوز عنصر باورپذیری را با خود حمل می کند . من در این مقاله دو کلید واژه "خدعه ی تصویری[14]"شایعه"[15] را تعریف می کنم و با مطالعه ی موردی راجع به مسخ دختر هلندی و بازتاب آن در فضای سایبر  بحث خود را به پایان می رسانم.

 

تابان(1384) در باره خدعه های تصویری تعریف جامع و کاملی دارد : "اصطلاح Hoax یا به عبارت دیگر «پیام‌ها و شوخی‌های فریبنده» اصطلاحی است كه عده‌ای از فولكلوریست‌‌ها معتقدند در طی سالهای 1700 میلادی وارد زبان و فرهنگ مردم شده است. "

پیام‌ها و شوخی‌های فریبنده، اخبار یا هشدارهایی دروغین و اشتباهی هستند كه سعی دارند مخاطبین خود را بنابه دلایل مختلفی مثلا صرف وقت گذرانی، شوخی و سرگرمی و تفریح و یا حتی امتیاز گرفتن‌ها یا ترور شخصیت و مشهور شدن و بر سر زبان‌ها افتادن و یا شیادی و دزدی فریب دهند به طوری كه مخاطبین در فضا و شرایطی قرار گیرند كه چیزی كه در اصل غیر واقعی و دروغین است را حقیقی و واقعی تصور كنند و بپذیرند.

متداول ترین پیام‌ها و شوخی‌های فریبنده یا Hoax ها، پیام‌هایی هستند كه مثلا وجود یا پخش سریع ویروس‌ها را هشدار می‌دهند و این پیامها اكثرا در انتها از مخاطب یا گیرنده پیام می‌خواهند كه این خبر را هر چه سریعتر برای دوستان و آشنایان خود فوروارد كنند. به این ترتیب، این پیام‌ها به راحتی و به صورتی انبوه توزیع می‌شوند و با حالتی تصاعدی باعث از كار افتادن یا ایجاد وقفه‌های طولانی در سیستم‌ها و سرورها بر روی اینترنت می‌شوند، همان چیزی كه شاید قصد و غرض ارسال كننده‌ اصلی این پیام به ظاهر هشدار دهنده بوده است.

خدعه های تصویری تلاشی برای گول زدن  مخاطب برای باور آنچه که نادرست است ، می باشد.واژه Hoax  از دو کلمه  Hocus pocus”   به معنای حقه بازی و تردستی می آید .

کاربرد خدعه های تصویری در فضای سایبر بیشتر است و البته نباید آنها را در فضای جامعه نادیده گرفت . برای آنکه ذهنیت را تمرکز دهم خدعه های تصویری و روند آنرا با شایعه در دنیای واقعی مورد قیاس قرار می دهم. پس اینک تعریفی از شایعه بیان می کنم.

"شایعه یعنی توجه جامعه یا گروه به مسئله ای خاص.در جریان تبادل نظر مكرر ، افراد گروه سعی می كنند كه پاسخ معما را با كنار یكدیگر قرار دادن قطعه هایی از اطلاعات كه از این جا و آن جا گرد آوری كرده اند ، كشف كنند. هرچه مقدار اطلاعات كمتر باشد ،نقش ذهن ناخودآگاه گروه در تفسیر واقعه بیشتر می شود،و هرچه میزان اطلاعات بیشتر می شود، تفسیر آنان به حقیقت نزدیكتر می گردد."

شایعات ، حادثه یا حقیقتی نگران كننده است."( نوئل كاپفر، ژ. 50: 1380)

شایعه پدیده ای اجتماعی است و در روند همكاری گروه شكل می گیرد و مستقل می شود . در جمع تاكید و تقویت می شود و به اوج خود می رسد و همین جمع با مسكوت گذاشتن آن ، آن را خاموش می كنند و شایعه به پایان عمرش می رسد.شایعه خبر است.

الگوی شایعه :

1)تکرار خبر 2)تفسیر 3)نتیجه گیری 4)شکل گیری دیدگاه عموم 5) سکوت

اولین واکنش در برابر یک خبر و شایعه بازگو کردن آن برای دیگران است .به نوعی همان به اشتراک گذاشتن، تا دریابد که دیگران چقدر با او و او چقدر با فکر جمعی هماهنگ است.اظهار نظر بحث و پاسخ دادن به گره های گم شده باعث می شود از منبع فاصله گرفته ، و در نهایت نوعی به شکل گیری دیدگاه عموم منجر می شود. با پیدا شدن حلقه های گم شده و یا نیافتن دلیلی سکوتی حاکم فرما می شود و قضیه خاتمه میابد.

حال همین روند را در یک خدعه ی تصویری بررسی می کنیم . سایتی مطلبی نقل می کند . در سایت ها و  وبلاگ های دیگر  این خبر بازتاب می کند و هر وبلاگی نظر شخصی بلاگر را بر اصل خبر افزوده می شود .در اینجا بلاگر هم نقش تولیدی ایفا می کند و چیزی بر اصل می افزاید.تکرار یک خبر و تفسیر آنرا شاهدیم و پیوند دادن به مطالب دیگری و هم چنین میل کردن خبر با عنوانی که باعث تهییج فرد دریافت کننده شود (و تشویق به فرستادن آن به دیگران)، باعث تقویت خبر و چرخش آن می شود .از سرنخ هایی که وجود دارد افراد نتیجه گیری می کنند و این دور ادامه میابد و دیدگاه عموم شکل می گیرد . و جمع می پذیرد که این خبر صحت دارد .

چرا مردم باور می كنند؟ آیا باید هر شایعه ای را از بنیاد دروغین پنداشت؟" سرچشمه ی بسیاری از شایعه ها در حقیقتی بوده است.

اطلاعات شایعه ساز در بنیاد خود این عنصر روایی را در بر دارند: (اموری که اوضاع موجود را بر هم می زند ! )ممکن است برخی شایعات دوام آورند و آن به دلیل یافتن مخاطبان جدید است .

آیا مردم هم به همان اندازه كه در دنیای واقعی به اخبار سنتی(از طریق مطبوعات) اعتماد دارند در دنیای مجاز هم روایی یك خبر را به همان اندازه و یا بیشتر می پذیرند. باید دانست که تعاملی میان دنیای مجازی و واقعی وجود دارد . یک شایعه می تواند از مجاز به واقع و یا بلاعکس رشد کند و گسترش یابد. در مقایسه کسانی که روزنامه می خوانند و آنهایی که داستانی را می شنوند مرزی است . "روزنامه خوان موضوعاتی را که می خواند اصیل و تایید شده فرض می کند ،زیرا به رسانه ها اعتماد دارد.اما شنونده ی داستان نمی تواند ان میزان از اطمینان را احساس کند حتی اگر احتمال صحت مطالب را بدهد." (کاپفر،ژ ،83:1380)

شاید در روند شکل گیری افکار عمومی بیشتر بر نقش رسانه ها و تبلیغات تاکید شود (ساروخانی ،ب.1383) اما نقش شایعه را دست کم نباید گرفت . این سوال مطرح می شود که چرا شایعه را باور می کنیم؟ در پاسخ بهتر است اینگونه بیان کنیم که : "شایعه به تدریج که تعداد زیادتری از اشخاص را فرامی گیرد قدرت اقناعی هم پیدا می کند ."(لازار،ج،1380:99)

 

 

 

بررسی موردی مسخ دختر هلندی:

 

اولین جایی كه در فضای سایبر یافتم كه در آن به بررسی کامل  این شایعه که نوعی خدعه ی تصویری است ،پرداخته بود سایت نقطه[16] بود .ناصر خالدیان در مورد این خبر چنین به من گفت:

خبرگزاری آفتاب در این مورد بی‌مسؤولیتی كرده و با عجله این مطلب را از یكی دو تا از سایت‌های سرگرمی ( Funny ) نقل قول كرده كه سایت‌های مذكور تركی هستند و نشانی دو سایت ذکر شده است. آفتاب نیوز اصل آن مطلب را پس از افشای حقیقت ماجرا حذف كرده و متاسفانه دسترسی به اصل آن مقدور نیست. سایت‌های تركی مورد نظر اینها بوده‌اند:

http://www.tutkufm.com

http://www.vanrehberi.net

 

(اصل خبر در سایت http://www.tutkufm.com)

 

اصل خبر حذف شده از سایت آفتاب‌نیوز این است:

«دختر جوانی در هلند در زمان تلاوت قرآن توسط مادرش با صدای بلند به موسیقی گوش می کرد هنگامی که با اعتراض مادرش مبنی بر کم کردن صدای موسیقی مواجه می شود به او و کتاب قرآن اهانت می کند.

این دختر هنگامی که می بنید با وجود مخالفت او باز مادرش به خواندن قرآن با صدای بلند ادامه می دهد قرآن را به زور از دست مادرش می گیرد و آنرا پاره می کند که در همان حال دختر جوان آتش گرفته و می سوزد. مادر دختر برای خاموش کردن دخترش بر روی او پتو می اندازد و بعد از اینکه پتو را از روی او بر می دارد می بیند که دختر او تغییر چهره داده و به صورت عکسی که می بینید در آمده است.این دختر جوان هم اکنون در بیمارستانی در هلند بستری شده است».

این سایت‌های تركی نیز عكس را از آثار یك مجسمه ساز (گویا ایتالیایی باشد) به نام پاتریشیا پیچی‌نینی برداشته و این مطلب را به آن اضافه كرده بودند! اگر به سایت پاتریشیا پیچی‌نینی بروید بالای آن مطلبی را با این آدرس[17] در توضیح این عكس نوشته است،با این توضیح و ترجمه كه:[18]

بعضی از شما این عکس را توسط ایمیل یا در سایتهای گوناگون دیده اید. که همراه آن داستانی را نقل می‌کند که این عکس متعلق به یک زن است که در اثر طلسم و مسخ شدن چنین شده است.
این داستان درست نیست. این یک فریب و شوخی است. این عکس از وبسایت ما به سرقت رفته است و بدون اجازه صاحبان و بر خلاف خواست آنان به کار رفته است.
پاتریشیا (صاحب اثر) بسیار غمگین و ناراحت است و هیچ ارتباطی با کسی که اولین بار چنین داستانی را ساخته است ندارد. پاتریشیا یک هنرمند است و این عکس متعلق به یکی از آثار او میباشد. مجسمه ای از سیلیکون و کائوچو. طرحی از مهندسی ژنتیک و مربوط به تکامل حیوانات.این طرح اساسا هیچ ارتباطی به به موضوعات دینی و اعمال مذهبی ندارد."

       

این خبر رادر سایت آفتاب نیوز در این تاریخ یافتم .شنبه 8 مرداد 84 خبرگزاری آفتاب این خبر را نقل نمود.

لازم به ذکر است به دلیل انعطاف پذیری می توان به اصل خبر چیزی افزود یا از آن کاست . من در این خبر در ادامه ی خبری که در تمام وبلاگ ها و سایت ها میل ها شاهد بودم پاراگرافی اضافه تر می بینم. که به این شکل است"قابل ذکر است که سایت آفتاب درستی یا نادرستی این خبر را به هیچ وجه تائید نمی کند . منبع این خبر یک سایت ترکی به آدرس زیر است. http://www.tutkufm.com

در این سایت((tutkufm.com بدنبال این خبر گشتم اما چیزی نیافتم . در سایت محسن اصفهانی تصویری از این خبر در این سایت یافتم . در این سایت در ماه آذر تکذیبه ای راجع به این خبر نوشته شده است.لازم به ذکر است خبر مرداد ماه از بازتاب مخابره شد. اصفهانی در سایت خود به چند نکته ی جالب اشاره می کند و از رواج آن در جامعه سخن می گوید ".. حدود یكی دو ماه پیش یك عكس خاصی در اكثر موبایلهای مردم رایج شد كه حكایت از تبدیل شدن دختری به كانگورو داشت!!"

او از باور مردم این گونه می گوید:" اكثر افراد به محض رؤیت این "دختر خانوم كانگورویی" با یه نگاه متافیزیكی، مو بر تنشون سیخ میشد و آهی میكشیدن و بلكه شاید میرفتن نماز وحشت و نماز آیات و نذر و دعای عاقبت به خیری میكردن و تنها با دیدن این قضیه به چه باورهایی كه نرسیده بودن!!"

چندین موضوع که در روزنامه ها و محافل مذهبی و گفتمان های اینترنتی راه یافتند عبارتند از : ورود سگ به صحن مقدس امام رضا (ع) ، ظهور زن پلنگ نما در قم، یافتن دست خط امام زمان .

در تمام این حکایت ها آن چیز که قابل توجه است حضور عنصر دینی ! امام رضا و مشهد، امام زمان و مسجد و قم! این حکایت ها از حادثه ای غیر طبیعی[19] در حوزه ی دین خبر می دهند . آنچه که مشهود است حضور این خبرها در حوزه ای بوده است که اذهان غیر طبیعی بودن را راحت تر می پذیرد اما این ناشی از یک دین عوامانه است .دین همیشه از یک ماورایی بودن سخن می گوید.دکتر محسنیان راد  در باره ی دین عوامانه می گوید :" ویژگی های این نوع دینداری دو وجه اصلی دارد:1)متون مفهومی مكتوب ندارد.2)سرشار از مجموعه باورهای شفاهی ذخیره شده در حافظه جمعی است .حوزه های مفهومی این دینداری بیشتر عاطفی وكمتر خرد گرایانه است.به حاشیه بیشتر از متن توجه دارد.به جای رویكرد عقلانی، به لایه های عاطفی روی می آورد."

 

البته در آینده به صورت عمیق تر روی این چند مورد تحقیق جامعی خواهم کرد. چند عنصر مشابه این روایت ها از دید نگارنده مقاله :

  • دست گذاشتن بر باورهای دینی که اتفاق حاکی از آن است که پدیده ای ماورایی رخ داده است .   که با باورهای مذهبی ما به نوعی با تعبیر معجزه می توان آنها را تفسیر کرد.

  • وجود ساختار روایی همسان (که البته در این مقاله جای بحث بیشتر در این حوزه نیست ، زیرا قیاس این داستان ها در  حوصله این مقاله نیست)

  • وجود عنصر زن به عنوان خاطی و عنصر مرد به عنوان قهرمان

نتیجه گیری :

به موازات دنیای واقعی جهانی است با ما با نام سایبر ، که در آن ما باز تعریفی از هویت خود ، داریم.این فضا اجازه می دهد که نیاز هایی مطرح شود و نیاز هایی پاسخ داده شوند.نیاز به برقراری ارتباط همانا پایه ترین دلیل به وجود آمدن شبکه تارنما بود . انتقال اطلاعات و گردش اطلاعات و پیوند خوردن به دیگران نیازهای پایه ای بودند . در این انتقال داده ها بدلیل هویت های پنهان و ویژگی چند رسانه ای بودن [20] و چندین منبعی شدن پیام راحت تر خبرهای بی اساس در دیدگاه عموم کاربران شکل می گیرد و با بررسی و مطالعه موردی این پیام ها می توان از دغدغه ها آن جامعه که در آن خدعه های تصویری رشد و نمو کرده است مطلع شد و گاهی سرچشمه ی این خبر در فضای سایبر بوده که به دنیای واقعی هم سرایت می کند و گاه از دنیای واقعی با پر و بال یافتن در سایبر رشد می کند . در نهایت در مارپیچ سکوت این پیام ها گیر می افتند و آن پروسه ی ظهور و رشد و خاموشی را طی می کنند و خاطره می شوند . اما خود این حکایت ها به نوعی نشان از نیاز جامعه و باورهای جامعه است.خداجویی که آنرا از نیازهای ذاتی انسان برمی شمرند و در محدوده ی کوچک تر "دینداری"، نیازی است که در سایبر بازنمایی می شود . در تحقیقی کریم خان محمدی ( رسانه ، 62: 191)طبق یک نظر سنجی از 16295 ایرانی وضعیت دین در جامعه ی اطلاعاتی را این گونه براورد کرده است. 54/3 به غیرمذهبی تر شدن و 16/1 درصد به مذهبی تر شدن اشاره می نمایند. در حالیکه با دیدن این موارد به سطحی شدن دینداری و دینگرایی عوامانه می توان توجه کرد.ویژگی چند رسانه ای و اعمال تغییر و جانشینی تصویر و متن می تواند ذهنیت واقعی بودن را در سایبر در ذهن کاربر قوی نماید و باورپذیرتر جلوه نماید. علاوه بر نقش چند رسانه ای بودن می توان به قدرت و اعتبار منبع خبر (در این مثال سایت خبری آفتاب نیوز  ) ، تمایل به باور در انسان و مطرح شدن در حوزه ی ماورایی (دینی که در اینجا مسخ شدن مطرح بود ) باعث قبول این حکایت می شود.

 

منابع:

آل پورت، گردن  و پستمن، لئو، (1372 )،روانشناسی شایعه، ترجمه ساعد دستانی تهران، سروش

خان محمدی ،کریم،

نظرات() 
choc
شنبه 15 اردیبهشت 1397 06:01 ب.ظ
Great work! This is the kind of information that are supposed
to be shared across the net. Shame on the search engines for not positioning this submit
upper! Come on over and visit my web site . Thanks
=)
feet issues
یکشنبه 26 شهریور 1396 08:12 ق.ظ
Hi there, i read your blog from time to time and i own a similar one and i was just wondering if you
get a lot of spam responses? If so how do you reduce it,
any plugin or anything you can advise? I get so much lately it's driving me mad so any
help is very much appreciated.
plaza.rakuten.co.jp
جمعه 30 تیر 1396 05:38 ق.ظ
I'm extremely impressed along with your writing talents and also with the format to your weblog.
Is that this a paid theme or did you modify it your self?
Either way stay up the excellent quality writing, it's uncommon to
look a nice weblog like this one nowadays..
foot pain every morning
سه شنبه 20 تیر 1396 01:38 ب.ظ
These are truly impressive ideas in about blogging.
You have touched some pleasant points here.
Any way keep up wrinting.
http://JodeeSeminole.bravesites.com
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 10:32 ق.ظ
Wow, marvelous blog structure! How long have you been blogging for?
you make running a blog glance easy. The overall glance of your web site is excellent, let alone
the content!
:-)
چهارشنبه 22 شهریور 1385 02:09 ق.ظ
سلام
مایه خوشحالی است برای من كه می بینم افرادی توانمند همچون شما در خصوص ارتقاع سواد رسانه ای در فضای سایبر فعالیت می كنند. امید وارم موفق و پیروز باشید ( با اجازه شما بخشی از مطالب وبلاگتون رو تو وبلاگ خودم كپی كردم)
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : مطهره آخوندی

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان

← صفحات جانبی

← نظرسنجی

    اگر بخواهید یک وبلاگ جدید بسازید از کدام سرویس دهنده وبلاگی استفاده می کنید؟







← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :