.::ارتباطات::.

نقش رسانه در بازنمایی و بازآفرینی عاشورا

جمعه 17 شهریور 1385

نویسنده: معصومه شهبندی | طبقه بندی:سینما و تلویزویون ، 

چکیده

قصد اصلی من در این مقاله نشان دادن نقش رسانه - ‏به عنوان ركن اصلی زندگی مردمان این روزگار - در تعابیر و تفاسیر دینی  است.گروهی بر این باورند كه رسانه ها با پخش برنامه های گوناگون در حال" تقدس زدایی" هستند و مفاهیم دینی را در ذهن مردم كمرنگ می كنند و عده ای هم می گویند رسانه ها با ابزار و تكنولوژی ای كه دارند می توانند تقدس ها را تعمیق بخشند. برای بیان كاركرد و نقش رسانه در نحوه بازنمایی امور دینی باید ابتدا مفهوم تقدس و در نتیجه آن تقدس زایی و تقدس زدایی مشخص شود.

سوال این است كه آیا رسانه در تولید برنامه هایی با موضوعیت دینی آن دینی را كه در دنیای واقعی هست را بازنمایی می كند یا اینكه نه خود تقدس و مفاهیم دیگری خلق می كند و در طول زمان با تكرر سعی در مفهوم سازی و آفرینش دارند. نحوه بیان مفاهیم در فیلم "دخیل" را به عنوان یك فیلمی با موضوعیت عاشورا و مراسم قمه زنی  بررسی كرده ام.تحلیل محتوا و نشانه شناختی فیلم دخیل حاكی از این است كه روایت داستان تنها به بیان آنچه در جامعه هست نمی پردازد یعنی تنها مراسم و آیینی كه مردم در دهه محرم اجرا می كنند را نشان نمی دهد، البته به طور صریح در برابر این آیین موضع نمی گیرد و تقدس آن در میان مردم را زیر سوال نمی برد بلكه به آرامی به بیان آنچه در جامعه عرف است و تقدسی كه شكستن آن حرمت دارد می پردازد و در ادامه بی آن كه توهینی به این تقدس بكند خود تقدسی دیگر را خلق می كند و مخاطب را درگیر یك انتخاب می كند و در انتها با صحنه های پایانی فیلم سعی در اثبات اثر بخشی و درست بودن تقدس و معنای خلق شده خودش دارد.

مقدمه

مراسم ها و آئین ها با  نقل سینه به سینه و در گذر تاریخ امتداد می یابند و در این جریان با برجسته شدن برخی از عناصر و نادیده گرفتن برخی دیگر، دگرگونی ها و شکل های مختلف می یابند. با ظهور تکنولوژی ها و وسایل ارتباطی جدید این انتقال دچار  تغییراتی می شوند. سرعت و وسعت پوشش باعث می شود که افراد با شکل های دیگر مراسم در میان اقوام دیگر آشنا شوند.

در این مقاله من مراسم عاشورا را به عنوان جزیی از آیین های دینی و مذهبی در نظر گرفته و بیان این مراسم را در فیلم "دخیل" به عنوان نماینده ای از یک رسانه مورد تحلیل قرار می دهم.

سوال اصلی این اینست که رسانه به عنوان وسیله ارتباطی که بیان آیین ها و مراسم می پردازد آیا آنچه در عالم واقع اتفاق می افتد را بازنمایی می کند یا اینکه نه خود نیز مفهوم جدید را می آفریند و سعی در اشاعه آن دارد . رسانه ای با داشتن داستان روایی مثل فیلم، مُهر تاییدی است بر تقدساتی که در جامعه وجود دارد یا اینکه تقدس موجود در جامعه را به چالش می کشد و پس از رد آن خود تقدسی دیگر می آفریند. فیلم دخیل نمونه  مناسبی از یک کار رسانه ای برای رسیدن به پاسخ سوال های مطرح شده است.

عاشورا به عنوان یکی از  اصلی ترین  مراسم آیینی دین اسلام، پیام آور مجموعه ای از باورها و اعتقادات دینی می باشد همانگونه که دورکیم می گوید: "آیین ها در حکم اجزاء(نماد) فیزیکی ِ قابل ِ مشاهده هستند که باورها را تقویت می کنند"(استونز85:1381) تقدس یکی از عناصر اصلی در تداوم بخشی و استمرار  آئین ها  و مراسم مذهبی است.

تقدس در این مقاله نه به آن معنایی که دورکیم در ذهن دارد و آن را زاده یک اجتماع و جمع می داند بلکه به دو دسته تقسیم می شود:

ú    تقدسات الهی و ذاتی عاشورا

ú    تقدسات اجتماعی عاشورا

دلیل این تقسیم بندی هم این است که دین و امور مذهبی از دید نگارنده تنها منشاء اجتماعی ندارد بلکه از یک منبع ماورایی و خدایی نشات گرفته است. مشکلی که در این بررسی وجود دارد جدایی و انفصال این دو نوع تقدس از همدیگر می باشد، مرزی مبهم و نا معلومی بین این دو می باشد که حتی مخاطب عاشورا نیز، هم اکنون بعد از گذشت 1400 سال؛ وقتی مورد خطاب  حسین (ع) قرار می گیرد در هاله ای از ابهام فرو می رود."نوعی اسطوره زایی و خلق جلوه های قدسی غریبی که حتی در متن ادیان دیده نمی شود" (حجاریان ،163:1380) در طول تاریخ با نیت های  مختلف به وجود آمده است که عاشورا هم به عنوان یک مراسم مذهبی از این امر مبرا نبوده است.

تحلیل نشانه شناختی فیلم و موشکافی روایت آن می تواند نقش رسانه و نحوه  خوانش مراسم عاشورا، را نشان دهد. روش بازگشایی رمزگان و نشانه شناسی فیلم به طریق تحلیل جانشینی لوی – استروس است كه مستلزم  تقابل های دو - دویی است که در متن وجود دارد و می تواند  از متنی که به آنها معنا می دهد استنباط شود. با بررسی تقابل های دوتایی؛ آنچه در متن وجود دارد و آنچه در تقابل این مفهوم می باشد می توان رموز اثر بخشی و کارکرد نشانه های به کار رفته در فیلم را دریافت.

ارتباطات و نحوه بیان ِ پیام عاشورا تاثیر عمیقی در بازتولید و تعمیق نگرش های قالب و از طرف دیگر آفرینش تقدسی نو می تواند داشته باشد، فیلم دخیل موضوع آیین و مراسم قمه زدن در روز عاشورا را به تصویر می کشد آنچه همیت دارد ریزبینی و ظرافت در بیان این مراسم است. در روایت داستان به طور مستقیم این مراسم را نقد نمی کند بلکه ابتدا به تشریح و چگونگی آن می پردازد و بعد فلسفه قمه زدن را از دید یک کودک مطرح می کند که تا انتهای فیلم به دنبال جواب می گردد. آنچه موجب اهمیت این روایت می شود این است که آیین و مراسمی که ممکن است مخاطب فیلم هم با آن همذات پنداری کند را نشان می دهد و در ادامه او را دچار درگیری ذهنی می کند و همراه با قهرمان داستان جویای یافتن جواب اما در انتها نه تنها این آیین را مقدس  به معنای غیر قابل اجرا نشدن نمی داند بلکه جاگزین هایی هم برای آن معرفی کند که اثر بخش است به طوری که موجب شفا هم می شود. به عبارتی می توان گفت فیلم در نتیجه گیری خود تقدسی دیگر را خلق می کند که آن تقدس اثر بخش و شفادهنده است.

خلاصه فیلم

در روایت فیلم زمانی که کودک به دنیا آمده، پدر نذر کرده که او در ده سالگی قمه بزند. حال کودک ده ساله شده اما به شدت از قمه زدن می ترسد. تقابل و گریز کودک و پدر برای مجاب کردن یکدیگر داستان فیلم را می سازد که در این بین اولین سوالی که در ذهن مخاطب و قهرمان داستان (پسرک) که در این ماجرا گیر کرده است این است که"اصلا چرا قمه زدن ؟" طرح این سوال فلسفه زدن قمه را زیز سوال می برد. نکته مهم در این فیلم این است که به کررات تاکید می کند که این پسر عاشق امام حسین است ولی قمه زدن را دوست ندارد. جدا کردن عشق به حسین (ع) از مراسم قمه زدن که آن را اوج دوست داشتن و عشق به حسین می دانند از ظرافت های فیلم می باشد. به خوبی می خواهد بیان کند که می شود عاشق امام حسین بود اما به نذر خود را که آن را قانون غیر قابل نقض می دانند هم ادا نکرد.

تقابل های دو قطبی

در تحلیل نشانه شناختی فیلم آنچه سبب جذب مخاطب و انتقال پیام اصلی داستان به مخاطب می شود، ساختار روایت داستان است.چند مورد از تقابل هایی که با توجه به مدل لوی-استروس در متن داستان وجود دارد را بیان می کنم و در ادامه به تفسیر آن ها می پردازم .

 

تقابل های دو قطبی در فیلم دخیل

روستا

شهر

پسرک ده ساله

آدم بزرگسال

سیدجوان (روشنفکر)

روحانی پیر

 

ú    مکان فیلم :

داستان فیلم در یک روستا اتفاق می افتد. روستا در مقابل شهر جایی است که هنوز سنت ها و آداب و رسوم محکم تر است. مردم به طور کلی در روستا ها به آیین ها و مراسم ها پایبند تر می باشند و انتخاب جایی برای شکستن رسوم و سنت ها که خود اوج استقامت است از نکته های اصلی فیلم می باشد. از طرف دیگر این داستان در یک روستای ترک نشین است. موسیقی فیلم و لهجه مردم به وضوح به این امر اشاره می کند. قومیت ترک هم در ایران با تصور ذهنی تعصب همراه است . پس روستا بودن و ترک نشین بودن باعث پذیرش این نکته در ذهن مخاطب می شود که مردمان این فیلم به آیین ها و مراسم بسیار مقید می باشند.

        سن قهرمان:

قهرمان داستان که به مخالفت بر می خیزد و مراسم و آیینی که تا قبل از آن همیشه اجرا می شده و مدت ها بوده که کسی به چرایی آن فکر نمی کرده است به چالش می کشد و از همگان فلسفه آن را می پرسد،یک کودک ده ساله است. دوران کودکی دوران انعطاف ست دورانی که هنوز شخصیت آدمی سفت و سخت نشده است به عبارتی جای برای تغییر و دگرگونی وجود دارد. انتخاب یک کودک در برابر یک آدم بزرگسال از دیگر نشانه های به کار رفته شده در فیلم میباشد.

        مرجع دینی:

در اکثر فیلم ها حالت قالب و کلیشه ای نشان دادن مرجع دینی به عنوان شخصی که افراد سوال های خود را از او می پرسند یک روحانی با محاسن سفید می باشد که نشان از با تجربگی دارد . در این فیلم سید که مردم برای انجام مراسم عاشورا از راهنمایی های او استفاده می کنندیک جوان سی ساله است که روحانی نیست بلکه تنها یک عبا بر دوش دارد. البته در متن روایت فیلم برای دادن تقدس به این جوان سی ساله آن را سید نامیده اند که به خاطر بودن از نوادگان امامان آن وجه تقدس حفظ شده است و دارای اعتبار است.

تحلیل فیلم

آنچه در داستان فیلم، مردم این روستا را به یکدیگر پیوند می دهد تلاش برای برپایی مراسم تعزیه می باشد. همانطور که دورکیم می گوید کارکرد مراسم ها و آیین ها در جامعه ایجاد همبستگی اجتماعی می باشد. وقتی مردم روستا با نبود اسب ذوالجناح سردرگم می شوند و حس می کنند که دیگر کاری نمی توانند بکنند سید به آنها دلداری می دهد که اینها وحی منزل نیست که راه چاره و گریز نداشته باشد و نفس عمل است که مهم می باشد. در ادامه فیلم، در جایی پسرک تسبیحی در دست دارد سید وقتی به او می رسد تسبیح را می گیرد و با آن بازی می کند پسرک از تقدسی که پدر از تسبیح گفته حرف می زند و سید در جواب می گوید که ذکری که بر تسبیح خوانده می شود تقدس دارد نه خود ابن دانه ها، اینها که تنها سنگ هستند.

فیلم با این تلنگر های کوچک به اعتقادات آغاز می شود تا در ادامه به بیان مسئله اصلی که همان قمه زدن می باشد بپردازد. بیان نکات ریز و جزیی قبل از موضوع اصلی به آمادگی مخاطب کمک می کند.

اوج داستان فیلم درگیری و تعارض پسرک با خود است که از یک سو بزغاله اش را که پدر گفته اگر نیایی آن را می کشم خیلی دوست دارد و از سوی دیگر از قمه زدن می ترسد. تنشی که پسر با خود دارد و از طرف دیگر هم نتوانسته با این همه سوال و جواب از هر کسی که می شناخته جوابی قانع کننده برای قمه زدن بیابد. نوئل نئومان (1973،1980) استدلال می کند که سه ویژگی ارتباط جمعی، یعنی تراکم، همه جایی بودن[1] و هم صدایی[2] در ایجاد اثرهای قوی بر افکار عمومی با هم ترکیب می شوند و در جریان مارپیچ سکوت برخی صدا(نوع بینش و عقاید ) ها خفه می شوند و آنکه قدرت بیشتری دارد باز می ماند. پسرک هم در جامعه کوچک روستایی فیلم درون مارپیچ سکوت دست و پا می زند. در چنین حالتی دو راه برای انتخاب وجود دارد:

§         انزوا

§         مقاومت

پسرک در این شرایط دو راه پیش دارد یکی اینکه سکوت کند و درون مارپیچ خفه شود و او هم مثل دیگر افراد بدون اینکه دلیل و فلسفه عمل خود را بدانند تنها آن را انجام دهند. اما پسرک روش دوم را انتخاب می کند با اینکه حتی با نگاه هم از سوی دیگران طرد می شود اما مقاومت می کند و سعی می کند کاری را انجام دهد که آن را درست می داند. شرایط زندگی ما را با نیروی تقدیری گریزناپذیر تعیین و مشخص می کند تقدیری که از محدود شدن ما در قفسی آهنین خبر می دهد. فرار از این قفس آهنین تنها توهم زدایی می باشد. گشتن و یافتن پاسخ برای چرایی آیین ها و مراسم یکی از نمود های این رهایی است و به تعبیر وبر فرد می خواهد با عقلانیت بر مسئله چیره شود.

ارتباط با عاشورا تنها یک ارتباط فردی نیست، امری جمعی و اجتماعی شکل می گیرد که با واسطه ها و تعبیر های گوناگون از عاشورا معنی متفاوتی بازتولید می شود. وسیله ارتباطاتی همچون پلی بین افراد جامعه عمل می کند و آنان را از تعلقشان به یک کل آگاه می سازد.(ساروخانی ،92:1382)رسانه سعی می کند معانی جمعی مشترکی را خلق کند که در آن دیگرانِ این جامعه با پسرک همذات پنداری کنندو این امر جمعی تقویت شود.

در فیلم زمانی که مسئله اصلی که همان قمه زدن می باشد به چالش کشیده می شود و تقدسی که حتی اجازه اندیشه را نمی دهد به بحث می کشد به راحتی رها نمی کند بلکه وقتی آیینی نقد شود و کنار گذشته شود نمی توان همینطور رها کرد و باید جایگزینی برای آن یافت.  نقش رسانه در تولید و آفرینش امری نو و تقدسی دیگر اینجا نمود می یابد.

سید برای مجاب کردن پدر پسر، برای دست کشیدن از قمه زدن پسر، بعداز اینکه دلیل می اورد که تقدسی که برای قمه زدن قائل هستید درست نیست و راه دیگری را پیشنهاد می دهد و می گوید که در شهر دیده که مردم به جای اینکه خون خود را به نشان عشق به حسین (ع) بر زمین ریزند، خون اهدا می کنند یا اینکه می گوید حیوانی نذر کن و به جای قمه زدن پسرک آن را قربانی کن.

جنبش کربلا و قیام حسین (ع) از مهم ترین منابع ساخت هویت دینی و مذهبی مسلمانان است. مانوئل کاستلز[3] هویت را همچون "فرایند ساخته شدن معنا بر پایه یک ویژگی فرهنگی و یا یک دسته ویژگی های فرهنگی که بر دیگر منابع معنا برتری دارند" تعریف می کند(گل محمدی ،225:13881).معنا ساز بودن هویت بر ساختگی بودن آن دلالت می کند، با توجه به شرایط اجتماعی خود دست به بازتولید می زنند. در جریان تاریخ، انسان مذهبی ارزش های مختلفی به همان تجربه اساسی مذهبی داده است (الیاده،46:1375) برجسته شدن برخی از وجوه در عصر ارتباطات موجب می شود که گاه رفتار های کلیشه ای شکل گیرد .

نقدی که به پایان این فیلم می توان کرد گرفتار شدن به رفتار های کلیشه ای است. در پایان فیلم زمانی که پسرک بزغاله خود را برای شفای اولدوز ( دختر فلج) قربانی می کند در صحنه آخر دختر بر روی پاهای خود می ایستد.

فانکاورز و شاو (1995) استدلال کردند فیلم، تلویزیون و کامپوتر با دستکاری و تنظیم مجدد محتوا و فرایند های تجربه ارتباطی، بر درک و فهم مخاطب از واقعیت اثر می گذارند. از جمله اثر های این  تجربه های مصنوعی؛ گرایش زیاد به کمال و عملکرد بالا ، انتظار حل مشکلات به طور سریع و موثر می باشد (سورین،396:1381) با پخش قالب های کلیشه ای از عاشورا و تقدسات آن مخاطب برنامه ها به خصوص برنامه های تصویری ذهنیت هایی می سازند مثل اینکه همیشه چون در فیلم شفا و معجزه را شاهد بوده اند، این چنین انتظاری را در عالم واقع دارند و حتی اگر حاجتشان بر آورده نشود عاشورا و حسین(ع) و قدرت خدا را زیر سوال می برند.

این فیلم و دیگر تصویر های نشان داده شده از رسانه تقویت کننده دیدگاه کلیشه ای هستند که حتی می تواند به ریشه و اصل عاشورا نیز لطمه بزند.

نتیجه گیری

رسانه با به کار گیری ابزار و تکنولوژی های روز قدرت این را دارد که هم به بازنمایی بپردازد و هم اینکه آنچه را که خود می خواهد، خلق کند. البته نکته اصلی در به چالش کشیدن مراسم و یافتن جایگزین برای آن؛ نحوه ورود و ساختار روایت می باشد. وقتی روایت به خوبی توانست با مخاطب خود ارتباط برقرار کند و او را درگیر کند در ادامه می تواند تغییراتی را هم ایجاد کند.

استمرار نیز نکته اساسی دیگر است. در جامعه توده وار که رسانه نقش اصلی را بر عهده دارد به مرور با تکرار آنچه خود بهترین می داند از یک سو و نشان ندادن آن وجهی که  در جامعه رواج دارد از سوی دیگر می تواند تغییرات را اعمال کند. به طور مثال زمانی که فیلم هایی این چنین از تلویزیون و سینما پخش می شود و قمه زدن را نه تنها اوج عشق به حسین (ع) معرفی نمی کند بلکه  مردود می داند و  جایگزین هایی چون اهداء خون پیشنهاد می دهد، همه سعی خود را برای تشویق به این امر مبذول می کند و از سوی دیگر با وجود اینکه مراسم قمه زدن هنوز در جامعه رواج دارد آن را در رسانه تصویری بازنمایی نمی کند. کم کم مراسم به دلیل عدم برجستگی و نشان داده نشدن از یاد می رود و آنچه رسانه قصد داشته است در جامعه معمول می شود .پس رسانه ها این قدرت را دارند که خود مفاهیم جدیدی خلق کنند و به مرور آن را در جامعه رواج دهند.

منابع:

§        آسابرگر،آرتور(1380)روایت در فرهنگ عامیانه رسانه و زندگی روزمره، ترجمه محمد رضا لیراوی،تهران:انتشارات سروش

§       استونز، راب ( 1957) متفکران بزرگ جامعه شناسی، ترجمه مهرداد میردامادی، چاپ دوم 1381، تهران: نشر مرکز 

§       تانکارد، سورین ( 1381). نظریه های ارتباطات، ترجمه علیرضا دهقان، انتشارات دانشگاه تهران

§       حجاریان، سعید (1380) از شاهد قدسی تا شاهد بازاری؛ عرفی شدن دین در سپهر سیاست، تهران: طرح نو

§       ساروخانی، اقر (1382)جامعه شناسی ارتباطات، تهران :انتشارات اطلاعات 

§       گل محمدی، احمد (1381) جهانی شدن فرهنگ ،هویت، تهران: نشر نی

§       الیاده، یرچا(1375) مقدس و نا مقدس، ترجمه نصرالله زنگوئی، تهران:انتشارات سروش

 

 



[1] . ubiquity

[2] Consonance

[3] castells

نظرات() 
http://viabiovit.com/pharmacy-from-canada.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 09:25 ق.ظ

With thanks! A good amount of info.

buy viagra alternative i want to buy viagra cheap online pharmacy usa how old do you have to be to buy viagra viagra best buy viagra cheap buy buy viagra uk pharmacy buy viagra now online buy viagra online with prescription order viagra uk
babecolate.com/buy-cialis-in-ireland.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 12:59 ق.ظ

You said it very well..
price cialis wal mart pharmacy cialis online holland we recommend cheapest cialis cialis generique 5 mg cialis generico generic cialis 20mg tablets we use it cialis online store weblink price cialis dose size of cialis cialis kaufen
Buy generic cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 03:06 ب.ظ

You revealed it adequately.
cialis without a doctor's prescription cialis 10 doctissimo online cialis cialis side effects we use it 50 mg cialis dose tarif cialis france price cialis per pill cialis generic tadalafil buy achat cialis en europe cialis 50 mg soft tab
Buy viagra online
پنجشنبه 6 اردیبهشت 1397 02:47 ق.ظ

You said it nicely..
buy viagra cheap uk buy viagra online no rx buy viagra online online buy viagra brand buy viagra soft online buy viagra discount pharmacy order online buy viagra without prescription is buying viagra online legal how do i order viagra online
Cialis pills
یکشنبه 19 فروردین 1397 02:24 ق.ظ

Thank you, Great information!
click now cialis from canada generic for cialis cialis tablets cost of cialis per pill warnings for cialis cialis et insomni cialis reviews cuanto cuesta cialis yaho cialis sale online cialis arginine interactio
Cialis canada
جمعه 3 فروردین 1397 05:37 ق.ظ

Amazing tons of superb information.
cialis 20 mg cut in half venta cialis en espaa comprar cialis 10 espa241a cialis generico online cialis viagra cialis levitra cost of cialis per pill cialis tablets for sale opinioni cialis generico cialis generic availability
Nintendo giveaway
سه شنبه 7 آذر 1396 07:06 ب.ظ
سلام، من فکر می کنم وب سایت شما ممکن است مسائل سازگاری مرورگر را داشته باشد.
وقتی به وبسایت شما در Chrome نگاه میکنم، خوب به نظر میرسد اما
هنگام باز کردن در اینترنت اکسپلورر، برخی از آنها همپوشانی دارند.
من فقط می خواستم به شما یک سر سریع سر بزنم! دیگر پس از آن، وبلاگ فوق العاده!
smail23.blog.fc2.com
شنبه 31 تیر 1396 08:37 ق.ظ
Pretty part of content. I simply stumbled upon your website
and in accession capital to assert that I get actually loved account
your blog posts. Any way I will be subscribing in your feeds and even I fulfillment you get right of entry to consistently
fast.
Maritza
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 03:03 ق.ظ
Excellent post. I was checking constantly this blog and I'm inspired!
Very helpful information specifically the ultimate section :
) I deal with such information a lot. I was seeking
this certain info for a very lengthy time. Thanks and good luck.
vonfeldt110.blog.fc2.com
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 07:27 ب.ظ
You should take part in a contest for one of the best sites
on the web. I will recommend this blog!
آیدین
پنجشنبه 27 دی 1386 05:01 ق.ظ
سلام دوست محترم/ نوشته اتان جالب و سودمند است. سوالی داشتم: در منابع شما از ترجمه ی كتاب مقدس و نامقدس الیاده اسم برده شده است. آیا این ترجمه موجود است در ایران؟ دلیل سوالم این است كه من هیچ ردی از آن نیافتم. ممنون می شوم اكر راهنمایی كنید.
فاطمه
دوشنبه 17 اردیبهشت 1386 10:05 ق.ظ
خیلی خوب تحلیل كرده بودی. افسوس كه این متن ها اینجا خواننده ای ندارد و آنجا كه خواننده دارد یا بادی داشته باشد كسی به ما علاقه ندارد. پس تكلیف اینهمه متن عالی چیست؟
مطهره آخوندی
یکشنبه 19 شهریور 1385 07:09 ق.ظ
سلام
سر وقت كامل می خونم و نظرام رو میگم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : مطهره آخوندی

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان

← صفحات جانبی

← نظرسنجی

    اگر بخواهید یک وبلاگ جدید بسازید از کدام سرویس دهنده وبلاگی استفاده می کنید؟







← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :