.::ارتباطات::.

مخاطبان دوردست، فرای سال 2000 //بخش دوم

پنجشنبه 1 تیر 1391

نویسنده: مطهره آخوندی | طبقه بندی:رادیو، 

قوم نگاری گوش دادن به رادیو

بسیاری از خانواده ها در میان جامعه تودا یک رادیو دارند درحالیکه فقط چند خانوار تلویزیون دارند. دوری از محل ، عدم دسترسی به منبع برق و نرخ پایین سواد مانع توزیع تلویزیون و روزنامه ها در میان توداها می شود.

در همین زمان ، در دسترس بودن رادیوهای ترانزیستور مناسب از دهه 1970 انقلابی در پخش رادیو و استفاده از آن میان مخاطبان دوردست در جنوب هند ایجاد کرد.
مصاحبه های من عمدتا در خانه های توداها انجام شد و بعضی از اوقات در مزارع در طول استراحت و ناهار صورت گرفت.
مطالعه میدانی نشان می دهد که رادیو در زمان های مختلف از روز و در جاهای مختلف در خانواده های مزارع و اقامت گاه های آنها مورد استفاده قرار میگیرد .

گوش دادن پویا به رادیو در میان مردم تودا متفاوت است، بر اساس جنسیت ، سن ، فضا و غیره.

توداها از رادیو برای اخبار ، برنامه های کشاورزی و درام و برنامه های مرتبط به موسیقی -- مانند آهنگ فیلم محبوب ،ترانه های فداکارانه و آهنگ قبیله ای – با گوش دادن به ایستگاه های رادیویی دیگر در تامیل نادو استفاده می کنند.

آغاز ORS در یک نقطه از زمان بود که توداها _ کسانیکه زمینشان را عادت دارند کرایه دهند به جمعیت مهاجر ـ از چوپانی به کشاورزی تغییر رویه دادند. این جریان در مطالعه میدانی تایید شد :

« ما عادت داشتیم که زمینمان را برای اجاره بدهیم، امروزه دیگر نمیدهیم ما خودمان روی زمین کار میکنیم (39 - ساله مرد بی سواد)
اگر ما یاد بگیریم که چگونه کشاورزی کنیم دیگر نیازی نیست که زمین را برای اجاره بدهیم. همچنین می توانیم سود خوبی از زمین و کارموان بدست بیاوریم. (30 - سال - پیرمرد)
ما باور داریم که برنامه های کشاورزی مفید هستند. (35 - سال - پیرمرد)
رادیو به ما اطلاعات می دهد در مورد اینکه چه بذری در چند ماه استفاده کنیم. (34 - سال - پیرمرد) »


تغییر در شغل توداها و تغییر در تولیدات منجر به یک نیاز برای اطلاعات و دانش کشاورزی شده است.
این نیاز برای اطلاعات جدید که ارضا شده است( از طریق اطلاعات رادیو) ، به تفصیل بیشتر از طریق برنامه های کشاورزی
ORS این نیاز مرتفع شده است.

مردان تودا زمان خود را در روز در مزارع صرف میکنند، و صبح و شب را به مراقبت از گاوهای وحشی خود می پردازند.

این تغییر از چوپانی به کشاورزی زمان جدیدی را در زندگی مردان تورا به ارمغان اورده است. گوش دادن به رادیو یک عامل اساسی در تغییر زمان مرتبط به شغلشان شده است.

در گذشته ، اقتصاد آنها در اطراف گاوهای وحشی و محصولات آن مانند شیر و روغن میگشت. کم شدن تعداد گاوهای وحشی در میان توداها آغاز طرح های رفاهی توسط دولت (ببینید واکر ، 1986 : 280-2) تمرکز توداها بر کشاورزی. را موجب شد.
امروزه ، آنها به کشت محصولات زراعی از جمله سیب زمینی ، هویج ،کلم ، لوبیا و نخود می پردازند. اهمیت کسب دانش کشاورزی در این شرایط توسط توداها به رسمیت شناخته شده است.
رادیو سراسری هند به تازگی به تغییر سبک و ارائه برنامه های تولیدی خود در کشاورزی روی اورده است. چند سال پیش ، رادیو سراسری هند معمولا یک مسئول کشاورزی ، دانشمند و یا یک متخصص کشاورزی را به استودیو دعوت میکرد جاییکه در آن کارکنان مسئول برنامه های کشاورزی سوالهای اساسی از دعوت شده گان می پرسیدند.
این نوع برنامه ها به تدریج از برنامه های رادیو سراسری هند حذف شد و ORS سعی کرد که از حذف آنها جلوگیری کند.

یک مرد بی سواد تودایی27 ساله از تالاپاتری موند احساس می کند که می تواند اطلاعات پخش شده در ORS ، را دنبال کند زیرا در هر دو گفتمان ارائه کنندگان و شرکت کنندگان به سبک زندگی توداها مرتبط است. یک مرد 30 ساله از موتاندو موند آنرا متفاوت دریافته است. وی ORS را با ایستگاهای رادیویی منطقه ای رادیو سراسری هند مقایسه می کند و گفت:
محتوای برنامه های رادیویی اوتی به ما مربوط است زیرا که کسب و کار ماست. کویمباتور برنامه هایی درباره جلگه ها پخش می کند اما ما آن روش ها را نمی شناسیم و در اینجا قابل اجرا نیست. در اینجا رادیو اوتی است چیزی مربوط به ما صحبت میکند ، بنابراین ما می توانیم دنبال کنیم.
تقریبا هر مرد تودایی که من در 20 شهرک مختلف ملاقات کردم به ابراز عقاید مشابه این پرداختند.
در مجموع آنها احساس میکند که ORS به پخش برنامه های مرتبط که مستقیما به زندگی روزمره آنها و قابل اجرا می پردازد. علاوه بر این ، بسیاری از برنامه ها هم اکنون در مزارع تولید می شوند ، در حالی که قبلا کاملا استودیویی بودند.
کسانی که در این برنامه ها شرکت و یا اجرا میکنند برای منطقه نیلجیری هستند.
یکی دیگر از مزیت های شرکت کنندگان محلی، که توسط مردم بیان می شود، این است که درک لهجه های محلی برای آنها آسان است.
مخاطبان در این منطقه به نظر می رسدکه محتویات برنامه را خاطر دارند و اما در عین حال ، به نظر نمی رسد که نام تجاری اسامی سموم دفع آفات و یا کود به یاد بیاورند که احتمالا به خاطر نام محصول به زبان انگلیسی است که بازتاب پیچیدگی های این گفتمان توسعه ای است.
با این حال ، بخاطر آوردن اطلاعات کشاورزی است به ویژه برای مخاطبان بیسواد مهم است. « پوتیز کوتان »یک مرد 35 ساله تودایی در طول این دوره از مصاحبه ما در خانه اش مشاهده شد:
ما نیاز به تغییر برخی از آفت کش هابه چیزی متفاوت داریم . . . چه مقدار از افت کش را برای 1 هکتار زمین اختصاص دهیم. هم اکنون ما با دست اندازه گیری می کنیم ، آنها از طریق رادیو ما را مطلع می کنند از اینکه چند کیلو را برای یک هکتار باید تقریبا بگذاریم.

اما اعتراف کرد که : نام دفع آفت را به یاد نمی آورم.

پوتیز کوتان در می یابد که برنامه های کشاورزی به او چه می گویند ـ آنها درباره چیزی نوین به وی اموزش می دهند ـ او می داند که یکی باید به اندازه گیری و مخلوط کودها در نسبتهای خاص بپردازد. اما او قادر به یادآوردن جزئیات اندازه گیری خاص برای استفاده از کود نیست.
در یک مصاحبه با یک مرد 27 ساله بی سواد تودایی ، همان موضوع رخ داد. او تلاش سختی برای به یادآوری آنچه که او از رادیو پخش شده، کرد و پس از یک وقفه گفت:
من نام سموم دفع آفات را به یاد نمی آورم. اما اینکه چگونه در مزرعه کار کنم و چه ماهی کشت کنم و چنین چیزهایی را به یاد میآورم

یک مرد37 ساله «تلی کوتان» یک نمونه از تعامل اطلاعات رادیوی و ارتباط بین فردی ارائه کرد:
در رادیو آنچه که می گویند فقط سه چهارم از اطلاعات مربوط به یک موضوع است. اما ما اطلاعات دیگر را از کشاورزان دیگر که نزدیک مزرعه ما کار میکنند بدست می آوریم و ما از آنها می پرسیم چه استفاده میکنند و ماهم آن را استفاده میکنیم.

پاسخ های زیر از یک مرد کشاورز تودایی بی سواد ، 27 ساله است نشان میدهد که چگونه یک تودایی نمی تواند به سادگی از کانال های بین فردی انتظار داشته باشد که تمام آنچه که رادیو میتواند در برخی شکاف ها پر کند، به وی بدهد:

چیزهای جدیدی در هر روز می اموزیم. بعضی از اطلاعات است ، که ما نمی دانیم و کسانی که همراه با ما کار میکنند ممکن است ندانند. اما این اطلاعات هستند که از طریق رادیو داده می شود.


مخاطبان در مناطق دور افتاده نیلجیری معتقدند که یک رسانه جمعی مانند رادیو می تواند با مسائل مختلف با سهولت برخورد کند ، در حالی که آنها نمی توانند از کانال های ارتباط بین فردی انتظار داشته باشند مانند عوامل توسعه کشاورزی در مورد مسائل و اطلاعات مختلف اطلاعات دهند.

 

بدون شک مردان تودایی فکر می کنند که اطلاعات کشاورزی برای آنها مفید است حتی با برخی از محدودیت های که در بالا بحث شده است. با این حال ، دلیل عمده را برای داشتن دستگاه رادیو گوش دادن به اخبار است. آنها احساس میکنند رادیو منبع اصلی اطلاعات برای آنهاست.
یک کارگر کشاورز 34 ساله وقتی که من پرسیدم ، 'شما در مورد برنامه های کشاورز چه فکری می کنید؟ آیا شما فکر می کنید برنامه های کشاورزی مفید هستند؟ آیا شما تنها با آهنگهای فیلم جدید از رادیو راضی هستید؟
غیرمنتظرانه پاسخ داد :
نه ، نه، اگر ما به یک دستگاه رادیو داشته باشیم ، ما می توانیم به تمام ایستگاه های رادیویی گوش کنیم. حتی اگر نخست وزیر بمیرد ، ما می توانیم در اوایل صبح ، در اولین بولتن خبری بدانیم. . . در غیر این صورت ، چگونه میتوان از چنین اخباری مطلع شد؟
پاسخگوی دیگری اظهار داشت که از رادیو استفاده می کرده است:'در اصل به اخبار ،هنگامی که ما آن را برای استفاده از اخبار ،بکار می بریم ، همچنین می توانیم از آن برای زراعت استفاده کنیم.. رادیو به طور گسترده ای برای گوش دادن به اخبار مورد استفاده قرار میگیرد بنا بر دلایلی که قبلا در مقاله بحث شد ـ که نرخ بالای بیسوادی و عدم تامین برق است. این دلایل آنها را تشویق میکند که ترجیح دهند از رادیو برای گوش دادن به اخبار استفاده کنند. همچنین در اینجا جالب است که به یک قوم نگاری میدانی که بر گوش دادن به امواج رادیویی در بریستول ، انگلستان (مشاهده Tacchi ، درفش) انجام شده است ، توجه کنید ، این قوم نگاری نشان می دهد که مردان تمایل به آوردن دلایل منطقی و ساختاری دارند درحالی که زنان درباره نحوه اینکه چگونه آن را حس میکنند، صحبت میکنند.

زنان و گوش دادن به رادیو

در حالی که مردانی که من با آنها مصاحبه کردم مشتاقانه به برنامه های بخش کشاورزی گوش می دهند، زنانی که با آنها مصاحبه کردم به پخش برنامه های مسیحی مشتاقند.
زنان تودایی عملا در مراسم تشریفات در فستیوال های تودایی مورد غفلت هستند و ورود آنها به معابد تودا مورد انتظار نیست. هجوم تاریخی مبلغان هند و اروپایی (واکر ، 1986 : 262-74) وجود داشته و دارد که با موفقیت توانسته اند بسیاری از زنان تودایی را پیرو مسیحیت کنند. این تغییر در ایمان زنان تودایی را تشویق به نادیده گرفتن برنامه های تفریحی مانند آهنگ های پاپ فیلم های تامیل و انتخاب برنامه های اطلاع رسانی مانند اخبار ، مستندات محلی و فیچرها کرده است.
زنان تودایی اغلب در جامعه خود را محروم حس میکنند.
زنان معمولا با همراهی فرزندانشان در مراسم عبادی مسیحی که در اوتی و چند شهرک تودایی برگزار می شود، حضور می یابند. مردان با این حال ، به نظر نمی رسد به مخالفت با همسران خود برای حضور در این جلسات عبادی بپردازند. آنها مدعی هستند که همسرانشان تغییر دین نداده اند. مردان نیز مشارکت پسران در مراسم تشریفات مذهبی خود را بسیار مهم قلمداد می کنند ، و به شدت مخالف تحت تاثیر قرار گرفتن پسرانشان توسط مبلغان مسیحی هستند . برخی از مبلغان مراکز ر سانه ای در هند دارند ، که به پخش برنامه های مسیحی صبح و شام می پردازند. در هند ، سازمان های پخش مسیحی از جمله وزارتخانه مارتین لوتر FEBA ( نهاد پخش خاور دور هند) به پخش برنامه های مسیحی در شماری از زبانهای هندی از جمله مالایایی ، کانادهای ، هندی و تامیل. یک زن بیست ساله اهل تالاپاتری موند در اوایل صبح به برنامه های مسیحی گوش می سپارد.

وقتی از وی پرسیدم وقتی به دستگاه رادیو خود گوش میدهی انتظار دارید چه چیزی گوش بدهید؟
من تنها به برنامه ستیام (یک برنامه مسیحی) گوش می دهم. برنامه در صبح از 5.30 تا 6.00 صبح و در شب از 8 الی 8:15 پخش میشود.

در یکشنبه ها برخی از زنان تودایی در یکی از شهرک های تودا (Attakor mund) شرکت می کنند و در مجالس عبادی شرکت می کنند.در طول تعامل من با مردم تودا آنها گفتند ، 'مبلغان مسیحی موعظه میکنند که پیروان واقعی عیسی مسیح نباید به آهنگ های فیلم و سرگرمی بر اساس فیلم گوش دهند.
زن خانه دار24 ساله، از پتاتولد موند گفت: من اصلا آهنگ های فیلم را گوش نمیدهم، من به کلام مسیح گوش میدهم.

قرابت به گروهی از ارزش های مذهبی نوین درگیر با موعظه بعضی از مبلغان مسیحی برای جلوگیری از برنامه های سرگرمی مانند آهنگ های فیلم، زنان را اقناع می کنند که از برنامه های سرگرمی اجتناب کنند.
زنان تودایی کسانیکه به مسیحیت نگرویده اند به آهنگ های احساسی و اهنگ فیلم گوش می دهند. هم زنان جوان و هم میانسال به نظر می رسد برنامه های خود را انتخاب می کنند ، بر عکس زنان مسن به پسران خود در انتخاب ایستگاه های رادیویی و برنامه های مختلف وابسته اند.
جدا از فعالیت های داخلی ، زنان تودایی درگیر کار گلدوزی و درست کردن شال در شهرک ها، که در میان گردشگران محبوب است، هستند. به عنوان یک فعالیت گروهی با سایر زنان در شهرک ها انجام می شود.
در خلال این عمل گروهی آنها به بر نامه های رادیو مانند اخبار، آهنگ فیلم، و سایر برنامه ها گوش می سپارند.
آنها رادیوهای ترانزیستوری خود را به جلوی خانه می آورند و یا اینکه صدای آن را بلند می کنند یا اینکه در جایگاه خود رادیو در داخل خانه نگه داری می شود..
در طول فصل بارانی معمولا رفتن برق معمول است که بین دو تا سه روز طول می کشد و زنان تودا فکر می کنند که رادیو وسیله مناسبی برای برخی از شرایط آب و هوایی است.


زمانی که منبع تغذیه رادیو برق است معمولا بر روی قفسه ها نگه داری می شود. از سوی دیگر
هنگامی که از باتری استفاده می کند آن را اطراف خانه و در مزارع در حالی که کار می کنند، حرکت می دهند. حتی زنانی که دستگاه رادیو ندارند به برنامه های رادیویی همسایه خود گوش می دهند.
کودکان

کودکان در شهرک های دورافتاده تودا بسیاری از زمان خود را صرف گوش دان به رادیو می کنند.. هر چند آنها به ترانه های فرهنگی علاقمند نیستند، اما به آهنگ فیلم و دارم گوش می دهند. یک پسر بچه11 ساله گفت :
من به نمایشنامه های رادیویی در شب بین 7.30 و 8.30بعد از ظهر گوش میدهم . من از گوش دادن به نمایشنامه های رادیویی لذت می برم.
رادیو نیز به عنوان یک همراه 'برای کودکان تودایی استفاده می شود. در طول مطالعات میدانی،دختر 10 ساله را دیدم که در فضای باز به رادیو گوش می داد.
وی زیر یک درختی که ملحفه ای بر روی درخت به عنوان سقفی برای جلوگیری از گرمای آفتاب پهن کرده بود، نشسته بود. او رادیو ترانزیستوری را نزدیک خود نگه داشته بود و به آهنگ فیلم گوش می داد. وقتی پرسیدم : چرا نشستی و به رادیو گوش می دهی؟ گفت: مادرم به خانه مادربزگم برای دیدنش رفته استم ن اینجا تنهام برای همین رادیو را در یک فضای باز آوردم.

جریان مهم دیگری که میان کودکان وجود دارد این است که آنهایی که دستگاه رادیو ندارند به خانه ای همسایگانشان برای گوش دادن به رادیو می روند. بانو پریا یک دختر 6 ساله گفت: ما در خانه مان رادیو نداریم به خانه همسایه می روم تا رادیو گوش دهم.
نتیجه گیری

رادیو یک رسانه مهم در زندگی روزمره مخاطبان بومی در نیلجیری محسوب می شود و به ویژه توسط مخاطبان تودایی که در شهرک های دوردست زندگی می کنند. آنها حس میکنند که برنامه های کشاورزی ازORS بسیار به فعالیت روزمره زندگی ها مرتبط است زیرا که بسیاری از برنامه ها در مزارع و مناطق خاص تولید شده اند. هر چند که مردان برنامه های اطلاعاتی را دوست دارند بسیاری از زنان به برنامه های پخش شده مسیحی گوش می دهند و از برنامه های سرگرمی مانند موسیقی فیلم اجتناب می کنند. کمبود دستگاه های رادیویی در برخی از خانه های توداها مانع گوش دادن آنها به رادیو نمی شود بلکه آنها به خانه های همسایگان می روند تا به رادیو آنها گوش دهند. هر چند که توداها برای اطلاعات کشاورزی و سرگرمی به رادیو گوش می سپارند، مهم ترین دلیل آنها برای داشتن یک دستگاه رادیو شنیدن اخبار است. هرچند که پخش در هند به سمت تجاری شدن تغییر پیدا کرده است، ORS با پرسنل تمام وقت رادیو سراسری هند و مهم تر اینکه سازندگان جوان برنامه ها به طور غیر عمدی در این منطقه آن را توزیع مشخصی کرده است.



References

Anjaneyulu, K. (1989) ‘Local Radio: Making an Impact’, Agricultural Information

Development Bulletin 11(4): 2–3.

Audience Research Unit (1995) All India Radio 1995: Facts and Figures. New

Delhi: ARU.

Bangalore Declaration on Radio (September 1996) ‘Consultation on Community

Radio and Media Policy’, unpublished manuscript. Bangalore:

Voices.

Bhatia, B.S. (1992) ‘Development Broadcasting’, Media Asia 19(1): 49–53.

Eapen, K.E. (1995) ‘A Local Personality for Radio: The Need for Community

Radio in India’, Voices 3(3): 13–15.

Fisher, H. (1989) ‘Interactive Local Radio as a Tool for Development: An Analysis

of Selected Community Radio Projects’, Interaction 7(1–2): 51–71.

Gupta, V.S. (1996) ‘Media Strategies for Rural Development’, Kurukshetra

(Jan.–Feb.): 3–7.

Mehta, A. (1999) ‘Promoting the Use of the Internet for Community Radio’,

paper presented at the international radio conference ‘Radiocracy’, Cardiff

University, UK, 26–28 November. http://www.cerfnet.com/~amehta/

radiocracy.htm (accessed 3 April 2000).

Melkote, S.R. (1991) Communication for Development in the Third World:

Theory and Practice. New Delhi: Sage.

Mody, B. (1991) Designing Messages for Development Communication: An

Audience Participation-based Approach. New Delhi: Sage.

Noronha, F. (1999) ‘Shouting With a Gagged Mouth: India’s Reluctant March

Towards Democratising its Air-Waves’, paper presented at the international

radio conference ‘Radiocracy’, Cardiff University, UK, 26–28 November.

Oliveira, M.C.B. (1993) ‘Communication Strategies for Agricultural Development

in the Third World’, Media Asia 20(2): 102–8.

Reeves, G. (1994) ‘Indian Television: The State, Privatization and the Struggle

for Media Autonomy’, paper presented at the Center for Asian Communication,

Media and Cultural Studies, Edith Cowan University, Perth, October.

Sanjay, B.P. (1996) ‘Rural Communication Strategies: A Developmental Perspective’,

Kurukshetra (Jan.–Feb.): 31–3.

Singh, A. (1996) ‘Mass Media and Rural Development in India’, Kurukshetra

(Jan.–Feb.): 37–40.

Tacchi, J. (forthcoming) ‘Gender, Fantasy and Radio Consumption: An Ethnographic

Case Study’, in C. Mitchell (ed.) Women and Radio. London: Routledge.

Thombre, A. (2000) ‘Private FM channels to start soon’ http://www.

timesofindia.com/030400/03mpun2.htm (accessed 3 April 2000).

Walker, A.R. (1986) The Toda of South India: A New Look. Delhi: Hindustan

Publishing Corporation.

Yadava, J.S. (1996) ‘Media and Participatory Development’, Kurukshetra

(Jan.–Feb.): 16–20.

_ YESUDHASAN THOMAS JAYAPRAKASH is a PhD student in the

School of Communications and Multimedia at Edith Cowan University,

Australia. He tutors on the Media in Asia unit in the School. He received

his Master of Philosophy degree in Journalism and Communication at

the University of Madras in 1994. Address: School of Communications

and Multimedia, Edith Cowan University, Unit 41, ECU Student Village, 2

Bradford Street, Mount Lawley, Perth, WA 6050, Australia. [email:

tjyesudh@echidna.stu.cowan.edu.au]

نظرات() 

مخاطبان دوردست، فرای سال 2000 //بخش اول

پنجشنبه 1 تیر 1391

نویسنده: مطهره آخوندی | طبقه بندی:رادیو، 

مخاطبان  دوردست، فرای سال 2000
رادیو ، زندگی روزمره و توسعه در جنوب هند

یسود حسن و  توماس جایاپراکاش

 

مترجم: مطهره آخوندی

کارشناسی ارشد تحقیق در ارتباطات دانشکده صدا و سیما

a.motahare@gmail.com

چکیده:

این مقاله ،بیان می‌دارد که چگونه «تودا»ها ـ مردم اجتماعات دوردستی که در تپه  نیلجیری Nilgiri جنوب هند، زندگی می کنند ـ از رادیو در بافت محیط رسانه‌ای که به سرعت تغییر می‌کند ، استفاده می‌کنند.

 مطالعات میدانی انجام شده در شهرک تودا نشان می‌دهد که در نظر توداها رادیو یک رسانه و وسیله  مهم برای کسب اطلاعات، سرگرمی و توسعه است. همچنین پاسخ‌ها از سوی مخاطبان بومی چگونگی تاثیر سن و جنسیت را بر  الگوی گوش دادن رادیو آنها آشکار کرد. به نظر می‌رسد که  مردان نسبت به برنامه‌های کشاورزی مرتبط به شرایط محلی تمایل دارند ؛ زنان به برنامه‌های مسیحی گوش می‌دهند و از برنامه‌های تفریحی چشم پوشی می‌کنند؛ و کودکان رادیو را به یک همراه و یک رسانه خودمانی سرگرمی و اطلاعات در نظر می‌گیرند. این مقاله شرح می‌دهد که  چگونه یک ایستگاه رادیویی کم قدرت منطقه‌ای واقع در نزدیکی جوامع بومی، مخاطبان خود را به طور اختصاصی سرویس می‌دهد.، در کشوری که در آن پخش رادیو مانند یک عملیات تجاری کار می‌کند.

 

واژگان کلیدی:

رادیو جماعتی، توسعه، قوم نگاری،زندگی روزمره،رسانه  بومی، توداها

ادامه مطلب

نظرات() 

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : مطهره آخوندی

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان

← صفحات جانبی

← نظرسنجی

    اگر بخواهید یک وبلاگ جدید بسازید از کدام سرویس دهنده وبلاگی استفاده می کنید؟







← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :